أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

209

قانون ( فارسى )

امّا قبل از استعمال دارو بايد خون را به راه مخالف راه در پيش گرفته‌اش هدايت كنى ، بادكش به كار برى ، بسيار تنگ و نازك شاهرگ دست بيمار را بزنى و كمى خون بكشى . غذاى بيمار از نوعى باشد كه خون را غليظ مىكند و سردى مىبخشد . بايد بيمار بدون حركت و در آرامش كامل به سر برد و اندامان پهلويى و دست و پاها را باندپيچى كند . نبايد به هيچ وجه جماع كند ، در آب نشستن لازم است ، آب آبزن - كه بيمار در آن مىنشيند - آب‌پز داروهاى گيرنده از قبيل : عدس پوست كنده ، پوست انار ، به ، گلابى ، مازو ، گياه هفت‌بند و امثال آنها باشد . داروهاى بسيار تأثيربخش در بند آوردن خونى كه به جاى بول مىآيد عبارتند از : خار سه كوهه ، خاكهء چوب درخت سدر ( كنار ) ، ريشهء لوفاى ستبر و ثمر گياه عود الصليب . داروهاى بر پوست ماليدنى - كه بر هر جاى لازم بمالند خوب است - از اين قرارند : بيخ سفيد خار ( ديوخار ) ، خرنوب نبطى كه همان خرنوب خاربن است ، سماق ، ريشهء درخت آلو بخاراى كوهى ، پوست انار كه با آب ريواس يا آب غوره و يا با افشرهء گل محمدى باشد خوب است . اگر هميشه بهار به تنهايى و بدون هيچ آميزه‌اى بر پوست ماليده شود بسيار خوب است . بويژه اگر بيخ هميشه بهار با كتيرا و چيزى از افشرهء ميوه‌هاى گيرنده باشد نور على نور است . اينك داروى تركيبى كه اگر بر پشت و زهار بيمار بيندايند بسيار خوب است . نسخه : مرّ ، زاج ، مازو ، سوختهء كاغذ و اقاقيا . همه را درهم بسرشند و بر پشت و زهار بيمار مالند . اگر بيمار قرص ساخته از گلنار و خون سياوشان را تناول كند بهره بيند . قرص تركيبى آتى بسيار اثربخش است و اگر خون شاشيدن منشأ از مثانه داشته باشد به اين قرص حتما نياز مىافتد ؛ كه آزمايش شده و نتيجهء خوب داده است . نسخه : شب ( زاج بلورى ) ، گلنار و خون سياوشان . از هريك يك درهم ، كتيرا دو درهم ، صمغ عربى نيم درهم . همه را درهم بسرش و قرص از آن بساز و قرص را با شراب گس‌مزه و شيرين يا با آب خرفه تناول كند . داروى تركيبى زير از قبلى كم‌تأثيرتر و سلامت‌تر است . نسخه : كتيرا يا بزر خشخاش ، گل مهرزده ، آب افشرهء گياه شنگ ، انگم درخت آلو بخاراى سياه و كهربا هريك يك جزء متساوى . همه را درهم مخلوط كن و درهم بسرش و از آن قرص بساز و بيمار تا وزن دو درهم يا سه درهم - چنان كه خودت مصلحت مىدانى - تناول كند .